X
تبلیغات
صبر و صلاة

صبر و صلاة
وبلاگ دانشجوی دانشگاه شیراز

                عزل و نصبهای مصلحتی در حکومت امام علی (ع)
1- پس از به حکومت رسیدن امیرالمومنین (ع)، در راستای ایجاد اصلاحات مد نظر حضرتشان ، ایشان اکثر کارگزاران و حاکمان عثمان را عزل کرد تا نوبت به ابوموسی اشعری(حاکم کوفه) رسید. در حالی که کوفه یکی از حساسترین شهرهای آن موقع عراق و در واقع اصلی ترین پادگان نظامی حکومت اسلامی به حساب می آمد و نیز حضرت به خوبی از سست عنصری ابوموسی آگاه بود، تصمیم به عزل وی گرفت؛ ولی جناب مالک اشتر ، فرمانده و سپهسالار بزرگ سپاه اسلام ، که از بزرگان کوفه به شمار می رفت، با این تصمیم حضرت مخالفت کرده وآنقدر اصرار ورزید که امیرالمومنین مجبور به پذیرش ابوموسی به عنوان حاکم کوفه شد. بعدها حضرت در جایی خطاب به یکی از یارانش فرمود:«والله من او را مورد اعتماد و خالص و خیر خواه نمی دانستم...» 
اگر حضرت بر رای خود مبنی بر عزل اشعری اصرار ورزیده بود، اگر این فرض که مالک دیگر آن مالکی نمی شد که امروز مایه افتخار شیعه واسلام است و از علی (ع) فاصله می گرفت، فرض غلطی باشد، بی راه نیست که بگوییم هیچ گاه شخصیت اشعری نزد مالک و عده زیادی از مسلمین رو نمی شد و مالک همواره این موضوع را که علی (ع) در عزل اشعری اشتباه کرد در ذهن می داشت و این از ولایت پذیری و فرمان برداری مالک از مولا در جنگ های سه گانه می کاست؛ که این خود می توانست در آینده موجب «افسدی» در حکومت امام باشد.

پس از آنکه حضرت علی (ع) ، برای جنگ جمل آماده می شد ، نه تنها اشعری از جنگ کناره گیری کرد ، بلکه به نوعی در مقابل امام ایستاد و مردم کوفه را هم به عزلت دعوت کرد. پس از این رویداد مالک به اشتباه خود پی برد اما اشتباه مالک که جزء خواص یاران مولا بود، هزینه زیادی را به رهبر اسلام تحمیل کرد.

2- قبل از جنگ صفین معاویه در صدد خریدن قیس بن سعد، یار با وفای امیر المونین و والی حضرت در مصر بر آمد؛ پس از آنکه با جوابهای منفی قیس مواجه و از وی نا امید شد؛ در یک مکر سیاسی و در جهت ایجاد جنگ روانی ، در شام اعلام کرد که قیس به ما پیوسته و از مردم شام خواست که به وی دشنام ندهند. خبر به کوفه و یاران حضرت امیر (ع) رسید . در حالی که حضرت اصلا این شایعه را باور نکرده و به قیس اطمینان کامل داشت، یاران با وفای ایشان از جمله عبدا... بن جعفر ( برادر زاده حضرت علی و شوهر حضرت زینب (ع)) نظر مولا را نپذیرفتند و آنقدر به عزل قیس اصرار کردند که امیر المونین یار با وفایش را عزل کرد.
عزل قیس از فرمانداری مصر موجب تضعیف حکومت امام در مصر و تسلط معاویه بر آن سرزمین شد. پس از مدتی یاران آن حضرت متوجه این حیله سیاسی شدند. اما اشتباه آنان که از جمله یاران خاص علی (ع) بودند، و آگاهی یافتنشان ، هزینه زیادی بر حکومت حضرت تحمیل کرد.
3- در پی دست درازی های اشعث ، حاکم آذزبایجان ، به بیت المال، حضرت امیر (ع) بلافاصله پس از جنگ جمل طی نامه ای وی را عزل کرد و سپس با توجه به اینکه به نفاق اشعث به خوبی آگاه بود ، حتی فرماندهی آن قسمت از سپاه را که در دست اشعث بود از وی گرفت . پس از این اقدام، برخی یاران مخلص و نزدیک و باوفای امام با وی مخالفت کردند و تحت فشار ایشان که از جمله یاران حضرت به حساب می آمدند، جناح راست سپاه عراق به اشعث سپرده شد.  حضور اشعث در این جایگاه مقدمات شکست سپاه اسلام در جنگ صفین را فراهم کرد.
موارد فوق تنها سه نمونه از عزل و نصبهایی است که در دوران 4 سال و نه ماهه حکومت امام علی ( ع) به وی تحمیل شده و یا امام بنابر مصلحتهای حکومت برخی اشخاص را به سمتهای مختلف حکومتی نصب کردند. عزل و نصبهایی که بیشتر از سوی یاران با وفا و با بصیرت مولا بوده و هر کدام به مشکلات عدیده ای در حکومت اسلامی منجر شد. نمونه های فوق علاوه بر اینکه می گوید« همیشه یاران نزدیک مولا در ولایت پذیری نمره شان 20 نبوده است.» و « آگاهی یافتن خواص نسبت به اشتباهشان بسیار پر هزینه است.» اضافه می کند که« اینگونه نیست که عزل و نصبهای حکومت اسلامی همواره در دست رهبر حکومت و مطابق با نظر ایشان باشد بلکه ممکن است دفع افسد باشد به فاسد».       

[ شنبه پنجم فروردین 1391 ] [ 0:18 ] [ مهدی مقدسی ] [ ]
درباره وبلاگ

دست نوشته های مهدی مقدسی
فارغ التحصیل مهندسی برق دانشگاه خلیج فارس
دانشجوی کارشناسی ارشد جامعه شناسی دانشگاه شیراز
امکانات وب